iş güvenliği uzmanlığı

Haftalık Çalışma Saati Ne Kadardır ?

Haftalık çalışma saati 4857 sayılı İş Kanunu’nun 63. maddesi ile düzenlenmiştir. Buna göre haftalık çalışma süresi en fazla 45 saat olarak belirlenmiştir. Asgari çalışma saati ile ilgili bir düzenleme ise yoktur.

Haftalık çalışma saati kavramı günlük çalışma saati, aylık çalışma saati ve bunlarla ilgili olarak fazla mesai hesaplarında bakılan referans noktası olmaktadır.

Haftalık 45 Saat Çalışma Süresi Nasıl Hesaplanır ?

Haftalık çalışma süresi olarak belirlenen 45 saat, çalışma günlerine eşit olarak bölünerek günlük çalışma saati belirlenir. Ayrıca iş sözleşmesi ile belirlenmesi durumunda haftalık çalışma saati 45 saat’ten daha az olabilir.

Günlük çalışma saati belirlenirken haftalık çalışma saati en fazla 6’ya bölünebilir. Yani 1 haftalık süre içinde en fazla 6 gün çalışma yapılabilir. Bu durum İş Kanunu Madde 46’da hafta tatili bölümünde belirtilmiştir.

Madde 46 – Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde, işçilere tatil gününden önce 63 üncü maddeye göre belirlenen iş günlerinde çalışmış olmaları koşulu ile yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az yirmidört saat dinlenme (hafta tatili) verilir.

Buradan yola çıkarak 1 günlük çalışma saati en fazla 45 / 6 = 7,5 saat olarak belirlenir. Bu 7,5 saatlik süreye dinlenme saatleri ve işe gidiş geliş için geçen süreler dahil değildir.

İşçi çalışma saatleri, haftalık 45 saati aşmamak şartıyla günde en fazla 11 saat olarak belirlenebilir. Yani haftada 5 gün çalışan bir işyerinde günde 9 saat mesai, haftada 4 gün çalışan işyerinde günde 11 saat mesai yapılabilir.

İstisna bir durum olarak yer altı maden işlerinde çalışan işçilerin günlük çalışma saati en fazla 7,5 saat, haftalık yasal çalışma saati en fazla 37,5 saattir.

Haftalık 45 Saat Çalışmaya Öğle Arası Dahil Mi?

Öğle yemeği arası ve çay saati gibi dinlenme saatleri haftalık 45 saatlik çalışma süresine dahil edilmez. Ayrıca işe gidiş geliş için geçen süreler de günlük çalışma saati içine dahil değildir.

Özel Sektörde Kaç Saat Çalışılır?

Çalışma sürelerinin düzenlendiği 4857 sayılı İş Kanunu kapsamına giren işyerleri zaten özel sektör diye tabir edilen kamu harici sektörlerdir. Yani haftalık 45 saatlik çalışma süresi özel sektör için geçerlidir.

Yıllık Ortalama Çalışma Saatleri
Ülkelere Göre Ortalama Çalışma Saatleri

OECD ülkeleri arasında yapılan araştırmalara göre Türkiye’de yıllık ortalama çalışma süresi 1832 saattir. Bu da haftalık yaklaşık 35 saate denk gelir. Ülkemizdeki çalışma koşulları düşünüldüğünde elbette haftalık 35 saat çalışma süresi çok gerçekçi değildir.

Bunun nedenleri arasında işçi çalışma saatleri çizelgesi ile kayıt altına alınan değerlerin gerçek çalışma saatlerini yansıtmaması ve gerçek veriler üzerinden değil varsayımlar üzerinden kayıt altına alınması olabilir.

Ancak Türkiye haftalık çalışma saati olan 35 saat bile birçok gelişmiş Avrupa ülkesine göre fazla sayılabilir.

Aylık Çalışma Saati Hesaplama

Aylık çalışma saati, haftalık çalışma saatleri ile ilişkili olarak hesaplanır. Ay içindeki çalışma günü ve hafta sayıları değişeceğinden çalışma saati hesabını haftalık çalışma süreleri üzerinden yapmak daha doğrudur. Yani 1 ayda kaç saat çalışılır sorusunun cevabı her ay farklılık gösterir.

Fazla Mesai Nasıl Hesaplanır ?

Fazla mesai kavramı 4857 sayılı İş Kanunu’nun 41. maddesinde fazla çalışma olarak ifade edilmiştir. Fazla çalışma  haftalık çalışma saati olan 45 saati aşan çalışmalardır. Yani haftalık toplamda 50 saat çalışan bir işçi 5 saat fazla mesai ücreti almalıdır.

Fazla mesai ücreti normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının % 50 yükseltilmesi şeklinde hesaplanır.

Örneğin 2022 yılı için asgari ücret asgari geçim indirimi hariç aylık net 5004 TL’dir. Bu ücret aylık çalışma süresi olan 225 saat çalışma karşılığı belirlenen ücrettir. Yani asgari ücret ile çalışan bir işçinin saatlik çalışma ücreti 22,24 TL olup 1 saatlik fazla mesai ücreti 33,36 TL’dir.

5 saat fazla mesai yapan bir işçi maaşına ek olarak net 166,8 TL ücret almalıdır.

Fazla mesai süresinin toplamı bir yılda 270 saatten fazla olamaz.

Fazla Sürelerle Çalışma Nedir ?

Haftalık çalışma süresi iş sözleşmelerinde belirtilmek koşuluyla 45 saatin altında belirlendiği işyerleri olabilir. Sözleşme ile belirlenen haftalık çalışma süresini aşan ve 45 saate kadar yapılan çalışmalar fazla sürelerle çalışma olarak tanımlanır.

Fazla sürelerle çalışmalarda, her 1 saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının % 25 yükseltilmesiyle ödenir.

Asgari Ücretli Günde Kaç Saat Çalışır?

Ülkemizde asgari ücret çalışma saatleri hakkında özel bir düzenleme yoktur. Haftalık 45 saatlik çalışma süresi ile asgari ücret aylık çalışma saati hesaplaması yapılabilir. Yani asgari ücretli kaç saat çalışır sorusunun cevabı bir işçi kaç saat çalışır sorusuyla aynı olacaktır.

Bu içerik İsgnedir.com yazarı tarafından oluşturulmuştur. İsgnedir.com`un belirtmiş olduğu “İçerik Kullanım İzinleri”ne bağlı kalmak kaydıyla kullanabilirsiniz.

E-posta listesine abone olun
İş sağlığı ve güvenliği alanında gelişmeler, haberler ve bültenler e-posta adresinize gelsin.
İstediğiniz zaman listeden çıkabilirsiniz.
23 Yorumlar
  1. Faruk diyor

    Merhaba ben vardiyalı olarak günde 12 saat çalışmaktayım 1 saat mola süremiz var.normalde 2 gündüz 2 izin 2 gece 2 izinli olacak şekilde calısmaktaydım ancak şirketim aylık çalışma saatim az olduğunu söyleyerek ayda 2 gün ek olarak beni işe çağırmakta bazı haftalar 45 saatin üzerinde calısmaktayım bu mesai gerektiriyormu

  2. Yener Keskin diyor

    Evet haftada 3 saat fazla mesai yapıyorsunuz.

  3. Esra Oruç diyor

    Merhaba,

    Haftalık 6 gün 9 saat çalışıyorum. 6*9=54 yapar yemek saatlerini çıkıyorum 1 er saatten 6 saat yapar. 54-6 =48 yapar. Bu hafta için 3 saat fazla mı çalışmış oluyorum ?

  4. Gül diyor

    Merhaba ben sabah 9.30 akşam 20.00 saatleri arasında çalışıyorum hafta sonu cumartesi yine 9.30-17.00 arası çalışıyorum kanuni haftalık çalışma saatlerinden fazla çalışmış oluyorum napabilirim haklarım nedir? Çok yoruluyorum ve asgari ucret alıyorum emeğimin karşılığını almak istiyorum

  5. Umut diyor

    Calisma saati hesaplanırken ogle arasi ve ara dinlenmeler (cay molalari) hesaba katilmali mi? Sabah 8 aksam 17 olacak şekilde ogle arasi 1 saat ara dinlenmeler 15 dk olursa cumartesi kac kac calisma yapmak gerekir? 8-17 mi yoksa 8-13 mu

  6. Yener Keskin diyor

    Verdiğiniz bilgilere göre hesaplamanız doğru denilebilir.

  7. Hakan diyor

    Haftada beş gün çalışıp 2 gün izin yapıyoruz. Lakin 12 saat çalışıyoruz (10.5 saat çalışma 1.5 saat mola şeklinde) haftalık 45 saat çalışma süresi var ise 10.5×5= 52.5 saat yani bir haftada 7.5 saat mesai yapmış oluyoruz lakin iş veren iki gün izin veriyorum diyip mesai vermiyor.
    Ay hesaplaması yaptığımız da kanunen 180 saat olan aylık çalışma süresi haftalık 52.5 saatten hesapladigimizda 52.5×4=210 saat eder. Benim hesabıma göre aylık 30 saat olmak üzere mesai kazanıyorum.
    Hesaplamam doğrumu yoksa yanlış mı?

  8. Celal diyor

    Ben özel bir okulda bulaşıkçılık yapıyorum sabah 8.akşam 6.da paydos cumartesi 4.e kadar bu durumda ne kadar çalışmış oluyorum ve asgari ücret vericeklerini söylediler mesai ücreti alma hakkım varmı ne yapmam gerekir

  9. Ramazan diyor

    İnşaatta aylık 4000 TL anlaştık. Bunda işveren agi vermiyor. Bunu nasıl alabiliriz.

  10. Yener Keskin diyor

    Günlük 11 saat işyerinde bulunuyorsunuz. Bu süreden yemek ve varsa diğer mola sürelerini çıkarmanız gerekiyor. Yemek ve mola süresini çıkardıktan sonra kalan süre haftalık 45 saati aşıyorsa, aştığı süre kadar fazla mesai almalısınız.
    İşyeri ile anlaşmazlık durumunda 180 numaralı hattı arayıp bilgi alabilir veya şikayet edebilirsiniz.

  11. Mehmek kaymak diyor

    Servis sabah 7 de işyerine bırakıyo akşam 18.00 da paydos ediyoruz maaş bordrosunda 7.5 saatten hesap görülüyo ama iş yerinde 26×9=234 olarak işlem görüp maaş alıyoruz aylık 26 saat de mesai çıkıyo ve ayrıca izinli olduğumuz bir gün için fazla mesailerimizden 9 saat kesip ödeme yapılıyo ne yapmalıyım

  12. Emin diyor

    Acillerde öğlen molası yok calışma saatleri nasıl hesaplanması gerekir mesala 8.4 çalışıyorum ama polikliniklerde çalışanlar yemeğini 12 de yemeğe gidiyor 1 de iş başı yapıyor ama acil sürekli çalışıyor

  13. Emin diyor

    Hastanede acil bölümünde sürekli işçi olarak caĺışıyorum 2 gün sekiz dört iki gün dört oniki iki gün oniki sekiz iki gün evde ancak aciller riskli bölge olarak geçiyor ama bize bunun parası verilmiyor memurlar heray alıyor

  14. Yunus diyor

    Günlük 13 saat çalışıyoruz pazar lari dahil.
    Akşam 20:00. Sabahları işe 08:00 da bırakıyoruz.3 aydır durmadan aynı sekil. Yemek molası yarım saat çay molası yarım saat toplam günlük 1 saat molamiz oluyor. Bunu toplam çalışma saati ve mesai saatlerini nasıl hesaplariz. Sagde pazar mesaisi 200 TL geri kalan mesailer yok ve resmi tatil günleri dahil çalışma saatlerine.

  15. Murat diyor

    Bir ekmek firmasında dağıtım yapmaktayım sabah saat 5 giriş yapıyoruz günlük 3 veya 4 saat mesai yapıyoruz mesai ücretlerini tam almadigimizi düşünüyoruz hesaplamasını nasıl yapabilirim

  16. Yener Keskin diyor

    2324/225=10.32 saatlik ücret üzerinden yapılan hesap doğrudur.

  17. Mehmet diyor

    anlamadığım bir olay var. Haftalık maksimum 45saat sınırlaması var. Ancak 45×4=180 saat yapar aylık. Ancak bir diğer kısıtlama da aylık 225saat. Bayram dönemi 4 gün günlük 7.5 saat olarak destek personel olarak çalıştığım işyeri bana 2324/225=10.32 saatlik ücret kabul edip 10.32×7.5×4=309.87 tl maaş yatırıyor. Ancak haftalık 45 saat çalıştırabileceğini düşündüğümüzde 180 saat yapar. 2324/180=12.91 tl saatlik ücret olur. 12.91×7.5×4=387 tl yapıyor. hangi hesaplama doğru olmakta?

  18. Yener Keskin diyor

    Alo 170 SGK Danışma hattını aramanızı öneririm. Sonrasında haklarınızı yasal yollardan arama yoluna da gidebilirsiniz.

  19. Berk diyor

    Ben sabah 9 akşam 9 çalışıyorum çok yoruluyorum psikolojik olarak etki ediyor ve is bulamadığım dan işten de çıkamıyorum 3 yıldır aynı isteyim ne yapmam gerekli ve patronun mesai ücreti de vermiyor ne yapmam gerekli

  20. Yener Keskin diyor

    Merhaba. Aylık 225 saat olarak belirttiğimiz süre 1 ayda olabilecek en fazla süredir. Yani ayda 30 gün boyunca günde 7,5 saat çalışırsanız 225 saat çıkar. Ancak bu durum, mücbir sebepler ile kabul edilebilir ve bir sonraki ayda çalışana izin verilmesi gerekir. Yani fazla mesai süresi 225 saat üzerinden hesaplanmaz.

    Sizin yaptığınız hesaplama doğrudur.

    Kavram karmaşası olmaması açısından yazıdaki o bölümü kaldırıyoruz.

  21. Erhan GÜL diyor

    Merhaba. 2839 TL net maaş, 331 lira agi var.
    Ayda 25 saat fazla çalışıyoruz. Güvenlik Görevlisiyiz. 2 gündüz 2 gece 2 tatil şeklinde günlük 12 saat üzerinden çalışmaktayız.
    Ayda 20 gün çalışıyoruz. 20×11=220
    220 saat ise siz yukarda 225 saat normal mesai dediğinize göre biz fazla mesai falan yapmıyoruz mu?

    Biz şöyle hesaplıyoruz.
    Haftalık 45 saatten 4 haftada 180 saat yapıyor.
    Ama 4 hafta 28 gün yapıyor. 2 gün kalıyor. O 2 günü de ekliyoruz 7.5 saatten 15 saat eder. 180e ekliyoruz. Ediyor 195. Böylelikle aylık çalışma saati 195 oluyor.
    220 çalıştığımıza göre ayda 25 saat fazla çalışmış oluyoruz.
    25 saati %50 fazlasını hesaplarken bu rakamları baz alıyoruz. Sizin rakamları baz alırsak düşük çıkıyor. Doğrusu hangisi acaba?

  22. isgnedir.com diyor

    Haftalık 45 saat çalışmaya yemek arası dahil değildir.

  23. aycan Demirli diyor

    Merhabalar,
    Bilgi için teşekkürler
    Bu belirlenen saatler içerisinde yemek saati de vardır değil mi? Haftalık 45 saat çalışmaya yemek arası dahil midir ?
    Hafta sonu olmayan bir şirketteyim.
    Sabah 8 akşam 18:00 arası çalışamaktayız. Bu da haftalık 50 saat eder. Günlük 7,5 saat belirlediğiniz yemek süresi hariç midir ?

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Size daha iyi hizmet sunmak için "çerezleri" kullanıyoruz. Sitemizi kullanarak çerezlere izin verdiğini kabul etmiş sayılıyorsunuz. Tamam Daha Fazla Bilgi